Word een pro in aanspreken

Vlamingen zetten zich meer en meer in om zwerfvuil en sluikstort tegen te gaan. Je kan zelf gaan opruimen, of gewoon niets op de grond gooien. Een ander effectief hulpmiddel is het aanspreken van de medemens die afval op straat gooit. Maar dit is vaak een grote stap. Wil je ontdekken hoe je dit best doet? 
De handige tips hieronder zetten je al een heel eind op weg.  

Alvast een eerste tip: deze richtlijnen worden gebruikt in vormingen die Mooimakers aanbiedt aan professionals die vanuit hun rol als bvb.  politieagent of GAS-vaststeller mensen op hun vervuilend gedrag kunnen aanspreken. We geloven dat de meerderheid van de mensen open staan voor feedback als je dit goed aanpakt. We kunnen echter niet voorspellen hoe iedereen gaat reageren dus als de situatie niet goed aanvoelt, doe het dan niet. We willen uiteraard niemand in een onveilige situatie brengen! 

Tips en Tricks

Keep calm… en bewaar je zelfbeheersing.

Waarom
Een boze reactie lokt een nieuwe boze reactie uit. En dat kan aardig escaleren. Een verhitte discussie wil je natuurlijk vermijden. Geef de ‘vuilmaker’ geen aanleiding om in verdediging te gaan, of op te stappen.

Doe het bijvoorbeeld zo: 
Hou je gedrag proper en benader mensen vanuit een positieve overtuiging. Geloof in de onschuld van de ander die misschien wel uit verstrooidheid handelde en dit zeker zal willen goedmaken.

Zeg het met een glimlach.

Waarom
Zeg je iets, doe het dan met een glimlach. Uiteindelijk gaat het over een positieve boodschap. Dat mag gezien worden. En gehoord. Want als je glimlacht, ga je rustiger praten, met een warme en ‘vriendelijke’ stem. En vriendelijkheid steekt vriendelijkheid aan. Bingo. 

Doe het bijvoorbeeld zo:
Ontspan je kaken, je tenen, je lijf en… smile! Makkelijk. 

Spreek mensen verbindend aan.

Waarom

 ‘Verbindend’ communiceren vertrekt uit gelijkwaardigheid. Je zegt zonder verwijten wat je stoort en wat je wil. Omdat je ook luistert met inlevingsvermogen, toon je respect voor de mening en wensen van de ander. Mensen worden hierdoor aangezet tot samenwerking.

Doe het bijvoorbeeld zo:

Benoem feiten (ik zie u… ), zonder oordeel, zonder opwinding of verwijt.  Zeg welk gevoel jij bij de situatie hebt, vertel wat jouw intentie is en wat je graag zou willen. En ook: vraag om medewerking.

Kom op voor je zaak.

Waarom

Veel mensen zijn bang voor afwijzing, waardoor ze gewoon niets durven vragen. Zonde! Zo gaat de kans op een welwillende reactie uiteraard verloren. En bereik je  helemaal niets.

Doe het bijvoorbeeld zo:

Zeg gewoon positief en vastberaden wat je ziet (‘ik zie u…’) en wat je wil bereiken. Het is voor de propere zaak en dus altijd de moeite. 

Toon Waardering.

Waarom

In de strijd tegen zwerfvuil hebben we bondgenoten nodig. Vergeet niet dat de meeste mensen het goed bedoelen en wél moeite doen om het proper te houden. Laat blijken dat ze hiervoor gewaardeerd worden.

Doe het bijvoorbeeld zo:

Heb je iemand ‘betrapt’ die afval netjes meeneemt of in een vuilnisbak deponeert? Geef deze weldoener dan een brede glimlach en een thumbs up! 👍

Wees empathisch en constructief.

Waarom

Soms doen mensen wel degelijk moeite om zwerfvuil te vermijden, maar op de verkeerde manier. Door hun peuk of poepzakje bijvoorbeeld in een rioolput te gooien… Een compliment voor elke goed bedoelde inspanning is dus altijd een goeie opener, maar vraag hen daarna of je een extra tip mag geven.

Doe het bijvoorbeeld zo:

Onderbouw duidelijk waarom hun manier van opruimen nog beter kan. Bijvoorbeeld: ‘peuken en poepzakjes komen beter niet in het regenwater terecht, je kan beter…'

Hou -letterlijk- een beetje afstand.

Waarom

Mensen voelen zich veiliger wanneer onbekenden wat afstand houden. Zowel letterlijk als spreekwoordelijk. Niemand vindt het fijn om 5 cm voor het gezicht een opmerking naar zich toe geslingerd te krijgen.

Doe het bijvoorbeeld zo:

Hou ongeveer een armlengte afstand. Komt de ander te dichtbij, ga dan met één voet een stapje achteruit. Maak het ook niet té persoonlijk en vermijd dus vragen als ‘doe je dit thuis ook’? Want daarmee geraak je geen stap verder.

Houd de controle, en stop op tijd.

Waarom

Mensen die zich geprikkeld voelen, gaan in verdedigings- of aanvalsmodus. Hierna dreigt men weleens de zelfbeheersing te verliezen. Wat natuurlijk ook niet netjes is. 

Doe het bijvoorbeeld zo:

Heb je het gevoel dat de ander je uitdaagt of opjaagt, hou dan de eer aan jezelf en stop het gesprek. Je mag wél je teleurstelling laten blijken.

Spreek met iederéén.

Waarom

Wees niet geïntimideerd wanneer je veel mensen in één keer moet aanspreken. Een groep mensen is niet meer dan een groep individuen. Soms echter is er een vorm van formele of informele structuur. Ofwel: een ‘leider’ waarnaar je jezelf kan wenden. 

Doe het bijvoorbeeld zo:

Weet je het niet zo goed wie je moet aanspreken, spreek dan iedereen aan. Er zit altijd wel iemand tussen die jouw kant kiest.

Praat met je handen.

Waarom

Lichaamstaal is ook communicatie en heeft vaak een heel grote impact. Deze signalen worden door de ander onbewust opgepikt en bepalen de sfeer van het gesprek. Zichtbare en beweeglijke handen zijn bovendien effectiever dan één-vingerbewegingen, die vaak nogal belerend overkomen.

Doe het bijvoorbeeld zo:

Hou je handen zichtbaar en beweeglijk tijdens het gesprek, en wijs (naar zwerfvuil, een vuilnisbak, een richting…) met open handen.

Praat over zwerfvuil, niet over de vervuiler.

Waarom

Mensen willen niet terecht gewezen worden. Zeg dus niets over waarden (bv. gebruik niet het woord respect), gedrag (bv. niet dit doe je niet), een voorbeeldfunctie (en dat voor een volwassen mens),…

Doe het bijvoorbeeld zo:

Zeg liever waarom je rondzwervend vuil zo erg vindt. Omdat het vuil en ongedierte aantrekt, omdat het gevaarlijk is, omdat het er niet uitziet,… 

Praat uit persoonlijke motivatie, niet als bewaker.

Waarom

Je bent gewoon een burger, geen ordehandhaver. Beroep je dus niet op reglementen en gedraag je niet als de ‘afvalpolitie’. Ga dus niet dreigen met GASboetes en regeltjes uit de Belgische grondwet.

Doe het bijvoorbeeld zo:

Spreek mensen aan uit jouw persoonlijke motivatie (‘ik zie u…’, ‘ik vind zelf dat zwerfvuil’…)