Zwerfvuil en sluikstort aanpakken

Bedrijventerrein

Een proper bedrijventerrein is aangenamer, veiliger en professioneler voor iedereen die er werkt, levert of op bezoek komt. Zo pak je samen met andere bedrijven in de buurt zwerfvuil en sluikstort aan.

Ga naar de kenniswijzer

Wat en waarom?

Op bedrijventerreinen is er dagelijks veel beweging: medewerkers, leveranciers, klanten, chauffeurs... gebruiken er dezelfde publieke en private ruimte. Daardoor ontstaat afval niet alleen binnen de bedrijfsgrenzen, maar ook op laad- en loszones, toegangswegen, bermen, ... 

Buiten de kantooruren is de sociale controle op bedrijventerreinen vaak beperkt, waardoor de anonimiteit van de locatie toeneemt. In afgelegen zones, bermen, parkeerplaatsen of laad- en loszones kan sluikstort dan ook relatief onopvallend worden achtergelaten

Zwerfvuil en sluikstort zorgen voor een slordige indruk, extra opruimkosten, mogelijke veiligheidsrisico’s en een onaangename werkomgeving. Een nette bedrijvenzone is dus meer dan een visitekaartje. Ze draagt bij aan duurzaam ondernemen, verhoogt de veiligheid en hygiëne. Samen zwerfvuil en sluikstort aanpakken versterkt de samenhorigheid tussen bedrijven en zorgt ervoor dat iedereen verantwoordelijkheid opneemt voor de omgeving.

Zo start je een gedragen actieplan

Previous Next

1. Breng de omgeving en de betrokkenen in kaart

Start met een duidelijke afbakening van de zone. Welke bedrijven zijn aanwezig? Welke activiteiten vinden er plaats? Gaat het vooral om B2B, B2C of een combinatie? Zijn er veel bezoekers, leveranciers of chauffeurs?
2. Betrek de stad of gemeente

Bekijk of het bedrijventerrein in één of meerdere gemeenten ligt en wie verantwoordelijk is voor openbare netheid, afvalbeheer en handhaving. De gemeente kan ondersteunen met ervaring, opruimmateriaal, communicatie, meldingen, uitvoering of handhaving.
3. Start een werkgroep met stakeholders

Breng bedrijven, gemeente, terreinbeheerder en andere partners samen in een werkgroep. Stel een projectverantwoordelijke aan, maak een planning en verdeel de taken. Vertrek vanuit samenwerking: het doel is niet om schuldigen aan te wijzen, maar om samen oplossingen te vinden.
4. Analyseer zwerfvuil en sluikstort
Onderzoek hoe er vandaag gesorteerd wordt in de bedrijven en op het terrein.
In de bedrijven? Zijn er contracten voor selectieve ophaling? Kent het personeel de sorteerregels?
Op het terrein? Waar liggen de zwerfvuil- en sluikstorthotspots? Welke afvalfracties komen het vaakst voor? Is er een duidelijke oorzaak? Staan er voldoende, juiste en tijdig geledigde vuilnisbakken? Is duidelijk voor bezoekers wat de verwachtingen zijn?
5. Maak afspraken en leg engagement vast

Leg vast wie welke acties opneemt en maak de afspraken zichtbaar voor alle betrokkenen. Een engagementsverklaring kan helpen om het gezamenlijke engagement te bevestigen. Betrek niet alleen de bedrijven zelf, maar ook medewerkers, chauffeurs, leveranciers, bezoekers en het betrokken lokaal bestuur.

Bekijk de voorbeeld-engagementsverklaring
6. Voer acties uit, evalueer en stuur bij
Ga aan de slag met communicatie, infrastructuur, participatie, preventie, handhaving en de omgeving. Volg de resultaten op vaste momenten op en pas de aanpak aan waar nodig. Zo groeit een eenmalige actie uit tot een structurele werking.
Organiseer éénmaal per kwartaal een meting.
Verzamel data over de hoeveelheid afval in en naast de afvaleilanden.
Verzamel data over hoeveelheden verzameld zwerfvuil en sluikstort.
Evalueer de verzamelde informatie en zet eventueel acties op tot bijsturing van de aanpak.

De zespijleraanpak

Een duurzame aanpak steunt op zes pijlers die logisch op elkaar voortbouwen: eerst voorkom je zwerfvuil zoveel mogelijk, daarna zorg je voor de juiste infrastructuur en een nette omgeving. Vervolgens versterk je de aanpak met duidelijke communicatie, betrokkenheid en consequente handhaving.

vrouw op het werk met herbruikbare koffiebeker

1. Preventie

Voorkomen is beter dan opruimen. Door in te zetten op preventie beperk je de kans dat afval op de grond belandt of verkeerd wordt aangeboden. Dat vraagt om heldere afspraken, slimme keuzes in de organisatie van afvalstromen en aandacht voor risicoplekken op het terrein.

Bekijk waar afval ontstaat en neem maatregelen aan de bron. Heb extra aandacht voor laad- en loszones, parkings, rookzones, lunchplekken en onthaalpunten.
Voorkom wegwaaiend afval door materialen goed vast te zetten, containers te sluiten en opslagzones netjes te houden.
Stimuleer hergebruik en beperk onnodige verpakkingen waar mogelijk. Dit kan je doen voor goederen, maar denk ook aan catering en kantoormateriaal.
Zorg dat nieuwe medewerkers, bezoekers en externe partners meteen weten wat de afspraken zijn rond afval en zwerfvuil.

2. Infrastructuur

Voorzie voldoende en goed geplaatste inzamelpunten. Kies locaties waar afval effectief ontstaat en waar gebruikers vaak passeren.

Voorzie afvaleilanden om afval te sorteren. Lees meer over de verplichte selectieve inzameling voor bedrijven
Voorzie duidelijke sorteerinstructies voor restafval, pmd en andere relevante fracties.
Plaats afvaleilanden op gecontroleerde plekken. Zorg voor sociale controle of cameracontrole.
Vermijd volle, slecht zichtbare of moeilijk bereikbare vuilnisbakken.

Kies de juiste vuilnisbak

3. Omgeving

Vuil trekt vuil aan: een verzorgde omgeving helpt om nieuw zwerfvuil en sluikstort te voorkomen.

Ledig vuilnisbakken tijdig en maak een ledigingsschema.
Hou de zone rond afvaleilanden proper en vrij van te hoge begroeiing.
Veeg regelmatig de eigen stoep en hou bermen proper
Meld sluikstort zo snel mogelijk bij de gemeente.

sensibilisering vrachtwagenchauffeurs zwerfvuil

4. Communicatie

Maak duidelijk welk gedrag je verwacht. Communiceer positief, herkenbaar en consequent naar medewerkers, bezoekers, leveranciers en chauffeurs.

Gebruik uniforme en eenvoudige communicatie op het hele bedrijventerrein zowel naar inhoud als lay-out. Het lokaal bestuur is verantwoordelijk voor communicatie op het openbaar terrein.
Plaats boodschappen aan toegangswegen, onthaalpunten, laad- en loszones en afvaleilanden.
Maak zichtbaar dat afval in de vuilnisbak hoort en, waar mogelijk, correct gesorteerd wordt.

Bekijk communicatiemateriaal

5. Participatie

Betrek iedereen die mee invloed heeft op de netheid van het terrein. Hoe meer partners zich eigenaar voelen van de aanpak, hoe groter de kans op blijvend resultaat.

Laat bedrijven, gemeente en terreinpartners samen engagement opnemen.
Organiseer gezamenlijke opruimacties, bijvoorbeeld tijdens de Lenteschoonmaak of rond World Cleanup Day.
Maak duidelijke afspraken met medewerkers, leveranciers, chauffeurs en bezoekers.

Organiseer een opruimactie