Opzet

Deze module bevat maatregelen tegen zwerfvuil en sluikstorten op autosnelwegparkings. Hierbij wordt altijd vertrokken van een integraal beleid dat stoelt op zes pijlers:    

1. infrastructuur

2. omgeving

3. sensibilisering en communicatie 

4. participatie

5. handhaving

6. preventie

Daarnaast beschrijft zo’n aanpak ook de impact van de opgenomen maatregelen en verwijst ze naar goede praktijkvoorbeelden. 

In dit artikel staan we stil bij de pijler communicatie.

Richtlijnen communicatie

• Richt de communicatie op de locatie en zorg ervoor dat je niet stigmatiserend bepaalde doelgroepen benaders. Doelgroepencommunicatie is wel nuttig bij een beperkte taalkennis van de doelgroep en bij een te uitgestrekte locatie. Hou zeker ook rekening met de taalwetgeving. Belangrijk is dat je er voor zorgt dat de boodschap begrepen wordt en effectief is.
• Communiceer duidelijk, bij voorkeur met pictogrammen die iedereen juist begrijpt.
• Gebruik enkel relevante signalisatie: te veel borden creëert verwarring.
• Informeer over genomen acties en het beleid. Communiceer hierbij op de juiste locatie: op de parking zelf, zoals bijvoorbeeld op of in de omgeving van vuilnisbakken. Herinner aan de algemene norm op het moment en op de plek waar zwerfvuil ontstaat. Richt je hier voornamelijk op mensen die sporadisch van deze norm afwijken en verwijs naar de overgrote meerderheid die wel aan de normen voldoet. Hierdoor wordt de kans vergroot dat de norm ook gerespecteerd wordt.
• Hanteer de strategie van de descriptieve norm: speel in op het normgedrag van de parkinggebruikers door bij de vuilnisbakken de boodschap aan te brengen. Bijvoorbeeld: “Help ook mee het hier schoon te houden: vrijwel alle gebruikers van deze parking zetten geen afval naast de container" of "Zwerfvuil hoort in de vuilnisbak. Door de norm te stellen vergroot je het maatschappelijk draagvlak.
• Communiceer op de locatie zelf en op het moment dat het afval ontstaat of op het moment dat mensen zich van het afval willen ontdoen. Dat rendeert het meest. Communiceer dus bijvoorbeeld op bermborden, op vuilnisbakken of aan de picknicktafels.
• Maak gebruik van nudging. Daarbij ga je op onbewuste manier het gedrag van mensen beïnvloeden. Een groot deel van gedrag is onbewust. Hierop inspelen op een onbewust niveau is efficiënter dan communicatie op een bewust niveau. Bijvoorbeeld: gebruik van voetstappen om mensen in de richting van de vuilnisbak te leiden of gebruik citroengeur om de indruk te geven dat de parking net en fris is.

• Communiceer steeds op een positieve manier. Toon mensen dus bij voorkeur hoe het wel moet, en niet hoe het niet moet. Bijvoorbeeld: toon je een berg zwerfvuil, dan stimuleer je de mensen eerder tot het achterlaten van zwerfvuil dan dat je ze ontmoedigt. Uit gedragsonderzoek blijkt dat negatieve communicatie een averechts effect kan hebben.
• Opgelet! Communicatie moet herhaald worden en werkt alleen in combinatie met andere factoren.
• Gebruik in de communicatie een sympathieke mascotte of vraag aan een bekend persoon (influencer) om deel te nemen. Hiermee wek je sympathie op en hierdoor motiveer je mensen tot het gewenste gedrag.
• Deel auto-afvalzakjes uit aan de parkingsbezoekers en spreek hen tegelijkertijd aan over de openbare netheid.   
• In de webshop kan je passende affiches downloaden met de boodschap ‘Hou jij de parking mee proper? Bedankt!’ Hang de affiches goed zichtbaar op aan parkings. Een bermbord is ook een mogelijkheid.