Situering

In 2019 was er een aanzienlijke toename van het zwerfvuil in vergelijking met twee jaar eerder (+14%). De Vlaamse doelstelling om in 2022 het zwerfvuil met 20% te doen afnemen, kwam op die manier ernstig in het gedrang. Er moest een tandje bijgestoken worden. 

Aanpak

Minister van Omgeving Zuhal Demir bracht verschillende actoren samen (overheden, industrie, sectororganisaties) om extra concrete acties af te spreken. De hoofdfocus lag op preventie en handhaving. Samen stelden alle betrokken private en publieke actoren in het zwerfvuil-verhaal het Vlaams zwerfvuilcharter op in samenwerking met de minister. 

Het Vlaams zwerfvuilcharter kwam bovenop het reeds bestaande verpakkingsplan met de verpakkingsindustrie. Met dit actieprogramma zwerfvuil beschreven ze een aantal extra concrete acties op korte termijn (2021-2022) die belangrijk waren in de strijd tegen zwerfvuil. Dit charter is een overeenkomst waarin de acties per stakeholder of groep stakeholders worden vastgelegd. In het bijgevoegde addendum is een gedetailleerde toelichting terug te vinden van een aantal acties die opgenomen zijn in het charter. 

Betrokkenen

• Private actoren: Fost Plus, Comeos, Tabaksindustrie, Belgische Brouwers, Fevia, Koninklijk Verbond van de industrie van waters en frisdranken, de Bouwunie, Vlaams Confederatie Bouw, Febetra, Transport en Logistiek Vlaanderen, Unizo, Pack4Food, Algemeen Boerensyndicaat, Landelijke Gilden, Boerenbond
• Publieke actoren: Openbare Vlaamse Afvalstoffenmaatschappij, 5 Provinciegouverneurs, Departement Omgeving, Provincie West-Vlaanderen, Agentschap Wegen en Verkeer, De Vlaamse Waterweg, De Vlaamse Milieumaatschappij, Agentschap voor Natuur en Bos, Vereniging van Vlaamse Steden en Gemeenten, Mooimakers en Vlaams Minister van Justitie en Handhaving, Omgeving, Energie en Toerisme

Opvolging

De realisatie van de acties omschreven in het charter werd gedurende de doorlooptijd opgevolgd. In het najaar van 2021 wordt voorzien in een eerste opvolging van dit charter om na te gaan in hoeverre de voorgestelde acties voltooid of in uitvoering zijn en welke doelstellingen al behaald werden. In het najaar van 2022 volgde een nieuwe rapportageperiode.

* Enkele acties uit het zwerfvuilcharter hebben een langere doorlooptijd, nl. de Click (met tussentijdse evaluatie) en het project rond de aanstelling van 30 handhavers (met tussentijdse evaluatie). Deze lopen over de periode van de zomer 2021 tot de zomer van 2024. Green Deal Anders Verpakt loopt tot eind 2024.