Situering
In juni 2025 startte Blankenberge in samenwerking met Mooimakers, de Proper Strand Lopers, vzw Oranje en SEA LIFE Blankenberge een project op om zwerfvuil op het strand aan te pakken. Badstad Blankenberge wilde de hoeveelheid zwerfvuil op de centrale strandzone ter hoogte van het Casino van Blankenberge, “King Beach site” en de zone aan de waterlijn, verminderen tegen het einde van de zomer 2026 (-50%). Het meeste zwerfvuil en sluikstort in de zone wordt veroorzaakt door bijplaatsingen aan vuilnisbakken.
Aanpak
Om het probleem aan te pakken organiseerden ze in de zomermaanden van 2025 opruimacties, rolden ze bewustmakingscampagnes uit en zetten ze een samenwerking op met lokale organisaties, zoals de proper strandlopers en de vrijwilligers van VZW Oranje. In december volgde een eerste tussentijdse evaluatie. In de zomer van 2026 vindt er een tweede actieperiode plaats.
Infrastructuur
Op het strand werden in de looplijn vanaf de trap richting zee 3 rijen dubbele vuilnisbakken voor selectieve inzameling (rest en PMD) geclusterd geplaatst op het strand. Omdat de vuilnisbakken in een rechte lijn werden geplaatst, i.p.v. verspreid over het strand, hadden bezoekers minder de neiging om ertussen te zitten. Dit verhoogde de zichtbaarheid. Door deze nieuwe opstelling werden de vuilnisbakken vaker en correcter gebruikt. Het ledigen door de netheidsmedewerkers van Blankenberge gebeurde efficiënter omdat de vuilnisbakken beter bereikbaar waren.
Niet alleen de strategische plaatsing, maar ook de vormgeving van de vuilnisbak speelde een rol. Het volledige deksel van de vuilnisbak kon worden opgetild met een handvat, zodat zakjes met afval van strandbezoekers erin paste. Er werd ook een handvat bevestigd aan het deksel van de vuilnisbak zodat deze gemakkelijk geopend kon worden. Zo blokkeerde de inwerpopening niet. De instructies waren af te lezen op een sticker in de buurt van het handvat. De kleine inwerpopening is van toepassing in het voorjaar, de grote inwerpopening (deksel) is van toepassing tijdens het hoogseizoen als er meer mensen zijn en met als gevolg dus ook meer afval.
Participatie
Om het inzamelen van het zwerfvuil op het strand te faciliteren werd er gebruik gemaakt van een inzamelkarretje met luchtbanden, dat vlotter verplaatsbaar was op het strand. De Vrijwilligers vzw Oranje ruimden de grotere stuks zwerfvuil op, zoals bijv. kapotte strandtentjes. Tijdens de maanden juli en augustus 2025 zamelden ze 8.470 liter afval in.
De Proper Strandlopers focusten zich op kleinere stuks zwerfvuil, zoals peuken. Zij verzamelden 560 liter afval via gerichte acties in de zomer. Glazen flessen werden apart ingezameld. De zwerfvuilzakken werden verzameld op 1 punt en de technische dienst haalde ze daar op.
Vanuit de dienst Veiligheid en Samenleven werd samen met SEA LIFE Blankenberge nog eens 360 liter afval opgeruimd tijdens twee grote acties.
Tot slot verwijderden de technische diensten met de strandveegmachine in de zomermaanden in totaal 6.960 kilo afval ter hoogte van de waterlijn.
De aanwezigheid van de vrijwilligers op het strand had een positief effect op strandbezoekers. De medewerkers van de technische dienst deelden de positieve ervaring en merkten het verschil. Strandbezoekers waren meer geneigd om zelf ook afval op te ruimen door sociale controle.
Uit de opruimacties bleek dat niet alle grijpers even geschikt zijn om op het strand op te ruimen. Onderstaand type grijper is minder bruikbaar gezien hij kan blokkeren doordat er zand tussenkomt.
Volgend type grijper is meer geschikt voor op het strand.
In 2026 werd er een nieuwe samenwerking aangegaan, nl. met vzw Horizon Educatief. Zij maken jongeren bewust van de impact van zwerfvuil op zee en natuur.
Communicatie
In een container op het strand was er een infobar waar aanwezigen informatie en opruimmateriaal konden verkrijgen. Via LED-schermen werd er ook een duidelijke afvalboodschap overgebracht aan de badgasten. Ook duidelijke pictogrammen over de gedragsregels, zoals o.a. het correct weggooien van afval, was aanwezig aan de toegangswegen.
In 2026 kreeg de container een opvallende graffiti make-over van kunstenaar Siegfried Vincke en vormt voortaan het herkenbare hart van de actie.
Daarnaast droeg de positieve berichtgeving in de pers bij aan een optimistischer imago van de locatie. Zo riep de stad inwoners, tweedeverblijvers en bezoekers op om zich mee in te zetten voor een proper strand. Dit doen ze ook via de website.
Monitoring
Om het aantal stuks zwerfvuil te meten in juli en augustus en op te volgen werd er gebruik gemaakt van de monitoringsmodule binnen het Mijn Mooie Straat-platform. De vrijwilligers noteerden ter plaatse het aantal zakken in een excel-sheet. De gemeente registreerde daaropvolgend de gegevens in de monitoringsmodule. Ze noteerden eveneens de weersomstandigheden per meting.
Perceptie & resultaten
De goede resultaten droegen bij aan meer positieve betrokkenheid bij de burgers
Dankzij de opvolging en monitoring werd vastgesteld dat de huidige capaciteit van 9.600 liter voor de zone King Beach volstaat.
Hoogwater verhoogt het risico op zwerfvuil. Onwetende strandbezoekers moeten zich snel verplaatsen en laten spullen/afval achter dat dan in zwerfvuil verandert.
2026
Voor dit jaar zijn er enkele kleine bijsturingen voorzien, maar het proefproject en de samenwerking met de verschillende partners werd na het eerste jaar al als positief geëvalueerd. Het project loopt nog tot na de zomer van 2026.